Najbliższa rewizja norm ISO 9001 to temat, który budzi wiele pytań i emocji. Co czeka organizacje? Jakie zmiany są planowane? Jak się do nich przygotować?
Przez ostatnią dekadę norma ISO 9001:2015 była fundamentem systemów zarządzania jakością na całym świecie. Jednak w dynamicznie zmieniającym się świecie nauki, relacji i biznesu, aktualizacja normy staje się koniecznością. Na podstawie Nieretuszowanych rozmów JAKOŚĆ BEZ RETUSZU z Anną Farion z 06 marca 2025 roku, przedstawiamy kluczowe kierunki zmian, które czekają nas w nadchodzącej wersji normy — ISO 9001:2026.
Dlaczego zmiana jest potrzebna?
Nowelizacja ISO 9001 to naturalny krok, wynikający z potrzeby dostosowania normy do:
- Nowych wyzwań technologicznych (np. sztucznej inteligencji, digitalizacji i automatyzacji),
- Wniosków z dziesięcioletniej praktyki stosowania normy,
- Potrzeby mocniejszego zintegrowania zarządzania ryzykiem i szansami,
- Wzrostu znaczenia komunikacji z klientem i lepszego reagowania na ich potrzeby.
Kluczowe kierunki zmian
- Nowe podejście do zarządzania ryzykiem i szansami
Dotychczas organizacje koncentrowały się głównie na ograniczaniu ryzyka. Praktyka pokazała jednak, że potencjał szans był często pomijany lub niedostatecznie wykorzystywany. W ISO 9001:2026 większy nacisk zostanie położony właśnie na:
- Identyfikację i wykorzystanie szans,
- Rozróżnienie działań dotyczących ryzyka i szans (możliwe rozwinięcie obecnych punktów 6.1.2 i 6.1.3 na bardziej szczegółowe wymagania).
Jak zauważyła Małgorzata Biarda (uczestniczka rozmowy), organizacja przyszłości będzie wygrywać nie tylko, chroniąc się przed zagrożeniami, ale aktywnie wykorzystując pojawiające się możliwości.
- Uwzględnienie nowych technologii
Rozwój technologiczny, w szczególności sztucznej inteligencji, robotyzacji i automatyzacji, wpływa na zmianę sposobu realizacji procesów:
- Mniej manualnych działań człowieka, więcej zarządzania technologią,
- Zmiana kompetencji wymaganych od pracowników — umiejętności zarządzania systemami technologicznymi, analizy danych, cyberbezpieczeństwa.
Norma uwzględni te zmiany, kładąc większy nacisk na dostosowanie systemu zarządzania jakością do środowiska technologicznego organizacji.
- Nowa rola pracowników i zaangażowanie ludzi
Zmiana charakteru pracy sprawi, że rola człowieka w organizacji ulegnie przekształceniu:
- Z wykonawcy zadań na operatora zarządzającego technologią,
- Większy nacisk na rozwój kompetencji w zakresie innowacji, analityki i zarządzania zmianą.
ISO 9001:2026 dostrzeże tę zmianę, aktualizując podejście do zaangażowania ludzi oraz odpowiedzialności za jakość.
- Silniejsze ukierunkowanie na klienta
Nowa norma zwiększy również wymogi dotyczące:
- Zbierania i analizy opinii klientów,
- Monitorowania poziomu satysfakcji klienta w sposób bardziej systemowy i cykliczny.
Zadowolenie klienta nie będzie już traktowane jako punkt kontroli, ale jako ciągły proces oceny i doskonalenia.
- Utrzymanie zaangażowania najwyższego kierownictwa
Nie zmieni się natomiast nacisk na aktywną rolę najwyższego kierownictwa w zarządzaniu jakością. Nadal będzie ono odpowiedzialne za nadanie kierunku organizacji i zaangażowanie w realizację celów jakościowych.
- Lepsze powiązanie normy ISO 9001 z pozostałymi normami na przykładzie ISO 14001
Temat planowanych zmian w normie ISO 14001 omówiła Magdalena Gawarecka, specjalistka m.in. w zakresie systemów zarządzania środowiskowego. Jak wyjaśniła, aktualizacja normy ISO ma na celu jeszcze lepsze powiązanie działań środowiskowych z ryzykami klimatycznymi, gospodarką obiegu zamkniętego i odpowiedzialnością społeczną.
Zmiany te będą wymagały od organizacji nie tylko aktualizacji polityki środowiskowej, ale również bardziej zaawansowanych metod identyfikacji aspektów środowiskowych oraz integracji działań środowiskowych z głównymi procesami biznesowymi. Gawarecka zachęciła organizacje do śledzenia rozwoju zmian, analizowania własnych procesów i przygotowania planów dostosowawczych.
Kiedy i jak się przygotować?
Jak zaznaczono w rozmowie, projekt nowelizacji ISO 9001:2026 jest jeszcze w fazie opracowywania — finalny projekt wewnętrzny został przedstawiony w kwietniu 2024 roku, jednak uznano, że wymaga dalszych prac. Obecnie trwają przygotowania do publikacji dokumentu DIS (Draft International Standard). Ostateczna wersja ISO 9001:2026 powinna być gotowa w drugiej połowie 2026 roku.
Organizacje już teraz powinny:
- Śledzić informacje o postępie prac,
- Analizować, które obszary w ich systemach będą wymagały największych zmian,
- Szukać okazji do rozwoju kompetencji w obszarach zarządzania ryzykiem, nowych technologii i komunikacji z klientem,
- Zacząć przygotowywać się do zarządzania zmianą
Polecamy #56 odcinek Nieretuszowanych rozmów ekspertów JAKOŚĆ BEZ RETUSZU z Anną Farion. Rozmawiają Małgorzata Biarda, Magdalena Gawarecka, Paweł Walkowski, Paweł Solecki
#56 Co się zmieni w systemach zarządzania?
Podsumowanie
ISO 9001:2026 nie będzie rewolucją, ale ewolucją — dopasowaniem standardu zarządzania jakością do wyzwań dzisiejszego i przyszłego świata. Kluczowe będzie aktywniejsze podejście do szans, przygotowanie do pracy z nowymi technologiami, wzmocnienie zaangażowania pracowników oraz lepsze rozumienie potrzeb klienta. Zmiana ta nie tylko wymaga adaptacji, ale może stać się szansą na rozwój i przewagę konkurencyjną.
Autor: Anna Farion, wiceprezes zarządu Fundacji Qualitas, ekspert Komitet Inżynierii Produkcji PAN, twórca i lider wykonawczy JAKOŚĆ BEZ RETUSZU z Anną Farion, organizator Ogólnopolskiego Kongresu Jakościowego